Ik maak deel uit van een economische kringloop

De economie is een systeem van uitwisseling. Mensen, bedrijven en de overheid wisselen voortdurend goederen, diensten en geld met elkaar uit. Om dat systeem te begrijpen, kijken we naar de drie hoofdactoren en de twee stromen die tussen hen lopen.

De twee stromen in de kringloop

In de economische kringloop lopen er twee soorten stromen die elkaar aanvullen:

De overheid speelt een centrale rol in de economische kringloop. Ze int belastingen bij gezinnen en bedrijven, en gebruikt die inkomsten om publieke diensten en bescherming te financieren waar iedereen gebruik van kan maken.

Inkomsten van de overheid: belastingen

Belastingen zijn verplichte bijdragen die burgers en bedrijven betalen aan de overheid. Er zijn verschillende soorten:

Uitgaven van de overheid: publieke diensten

Via de belastingen financiert de overheid diensten en infrastructuur die ten goede komen aan alle burgers:

• Huisvesting & infrastructuur — wegen aanleggen en onderhouden, openbare gebouwen
• Milieubescherming — natuur bewaken, afvalbeheer, klimaatbeleid
• Onderwijs — scholen financieren, leerkrachten betalen
• Recreatie, sport & cultuur — bibliotheken, sportinfrastructuur, musea
• Sociale bescherming — uitkeringen bij ziekte, werkloosheid, pensioen
• Veiligheid — politie, brandweer, leger

Niet iedereen in de samenleving heeft dezelfde kansen en middelen. Sommige mensen kunnen moeilijker deelnemen aan de economie dan anderen. Dat heet sociale ongelijkheid. Er zijn zes belangrijke oorzaken:

Om sociale ongelijkheid te verminderen, heeft België een stelsel van sociale zekerheid. Het idee is eenvoudig: wie werkt, betaalt mee — en wie het nodig heeft, ontvangt steun.

Aanvullende uitkeringen

Aanvullende uitkeringen zijn extra steun naast een gewoon inkomen. Ze zijn bedoeld voor mensen die bijzondere kosten hebben of in een kwetsbare situatie zitten:

• Groeipakket (vroeger kinderbijslag) — financiering voor gezinnen met kinderen
• Tegemoetkoming voor personen met een beperking — extra steun voor mensen die door een beperking minder kunnen verdienen
• Sociaal tarief — lagere prijs voor gas, elektriciteit en telefoon voor wie het nodig heeft
• Tegemoetkoming voor medische kosten — terugbetaling van een deel van de dokters- en apotheekkosten

Vervangingsuitkeringen

Vervangingsuitkeringen springen in de bres wanneer je inkomen wegvalt. Ze vervangen (een deel van) je loon tijdelijk of permanent:

Bedrijven zijn de producerende actoren in de economie. Ze zetten grondstoffen, arbeid en kapitaal om in goederen en diensten die gezinnen en andere bedrijven kopen.

Kernactiviteiten van een bedrijf

Een bedrijf bestaat uit verschillende afdelingen, elk met een eigen functie:

Economische sectoren

Bedrijven worden ingedeeld in vier sectoren op basis van hun activiteit:

Soorten producten

Soorten bedrijven

Gezinnen zijn zowel consumenten als productiefactor in de economie. Ze besteden hun inkomsten, betalen belastingen en dragen bij aan de sociale zekerheid. Om goed te kunnen rondkomen, is het belangrijk om inkomsten en uitgaven goed te beheren.

Inkomsten van gezinnen

Uitgaven van gezinnen

Niet alle uitgaven zijn hetzelfde. Een goed huishoudbudget houdt rekening met vier soorten uitgaven:

Bedrijven willen winst maken, maar ze hebben ook een grote invloed op de mensen en de wereld om hen heen. Een bedrijf dat daar bewust mee bezig is, doet aan maatschappelijk verantwoord ondernemen (afgekort MVO). Zo’n bedrijf probeert het steeds beter te doen, niet alleen voor de winst, maar ook voor mens en milieu.

Bij MVO denk je aan het People-Planet-Profit-model: de drie P’s die met elkaar in evenwicht moeten zijn.

MVO geldt zowel voor profitorganisaties (gericht op winst) als voor non-profitorganisaties (zonder winstoogmerk, zoals een ziekenhuis of een sportvereniging). Beide zoeken een gezond evenwicht tussen de drie P’s.